środa, 26 grudnia 2007

JEŻELI


Nagrodzony Złotą Palmą kontrkulturowy film-krzyk, którym Lindsay Anderson, czołowy "młody gniewny" brytyjskiego kina, zapowiadał falę młodzieżowych buntów, jakie w 1968 roku przeszły przez Europę.
Po wakacjach spędzonych w Londynie, mieście buntowników i wyznawców kontrkultury, Mick Travis (Malcolm McDowell) wraca do swojej elitarnej szkoły z internatem - typowej brytyjskiej placówki edukacyjnej dla dzieci "z dobrych rodzin", z mundurkami, dyscypliną itp. Mick nie ma już jednak zamiaru być potulną owieczką. Wraz z kolegami, wśród których wyróżniają się Wallace (Richard Warwick) i Johnny Nightly (David Wood) wybiera życie buntownika. Bunt polega na przemycaniu alkoholu do internatu, niedozwolonych wyjściach na miasto i generalnym pozostawaniu w opozycji do nauczycieli i wychowawców. Za grzechy wobec brytyjskiego szkolnictwa przyjaciele zostają dotkliwie, fizycznie ukarani, co staje się początkiem regularnej wojny. Podczas tradycyjnej uroczystości z okazji tzw. Speech Day uczniowie podpalają szkolną aulę, a przybył na zaproszenie generał szykuje - całkiem na serio - zdecydowany odwet dorosłych. Padają pierwsze strzały.
Swój film LINDSAY ANDERSON, znany reżyser pokolenia "młodych gniewnych" i autor "Sportowego życia", jednego z najważniejszych tytułów tego prądu, kręcił podczas rewolty studentów w maju 1968 roku w Paryżu. Kamerę skierował zresztą na ekskluzywną szkołę w Cheltenham, do której sam chodził, dokręcając później zdjęcia w niemniej prestiżowej Aldenham School. Film, w którym Anderson zawarł całą swoją wściekłość na społeczną hierarchizację i szkolnictwo skierowane na dzieci ze społecznie uprzywilejowanych rodzin, zapowiadał fale młodzieżowych buntów, które w 1968 roku wstrząsały Europą. Co ciekawe, za podstawę scenariusza Andersonowi posłużyła nowela napisana przez dwóch młodych absolwentów Oxfordu, którzy ukończyli wcześniej to samo liceum, co reżyser. Jeden z nich, David Sherwin, został później scenarzystą kolejnych dwóch filmów Andersona, "Szczęśliwy człowiek" i "Szpital Brytania", które wraz z "Jeżeli..." stanowią trylogię. Tytułu filmowi użyczył z kolei wiersz Kiplinga wychwalający tradycyjne protestanckie cnoty. Zgodnie z anegdotą podsunąć miała go sekretarka z Memorial Films, która przysłuchiwała się niekończącym się debatom na temat tytułu, które Anderson prowadził z Sherwinem.
W główną rolę wcielił się debiutujący na ekranie Malcolm McDowell, który w filmach Andersona stał się niemal współczesnym Kandydem.

IF

KANIBALE


Uwspółcześniona i zrealizowana w duchu satyryczno-groteskowym adaptacja "Antygony" Sofoklesa. Liliana Cavani w alegorycznej formie opowiada o studenckiej kontestacji z 1968 roku. W osobie Terejzasza [Pierze Clementi] pojawiło się na ekranie kolejne, po "Teoremacie" Pasoliniego nowoczesne i bardzo śmiałe wcielenie Chrystusa...
Pełna symboliki współczesna opowieść o młodej kobiecie, która próbuje podczas zamieszek młodzieżowych w Mediolanie odnaleźć i pochować ciało swojego, zabitego przez policję, brata. Dziewczyna zostaje schwytana przez przedstawicieli prawa i skazana na śmierć. Jej narzeczony, który jest synem szefa miejscowej policji próbuje ją uratować.

Cannibali

KLASA ROBOTNICZA IDZIE DO RAJU


Film został nagrodzony Złotą Palmą na festiwalu w Cannes w 1972 (ex aequo ze Sprawą Matteiego Francesca Rosiego; wśród pokonanych znalazły się Perła w koronie Kazimierza Kutza, Goście Elii Kazana, Król, dama, walet Jerzego Skolimowskiego, Jeremiah Johnson Sydneya Pollacka i Solaris Andrieja Tarkowskiego). Specjalne wyróżnienie na tym samym festiwalu otrzymał Gian Maria Volonté, odtwórca głównych ról w obydwu zwycięskich filmach.
Lulu Massa jest tokarzem akordowym i jednocześnie przodownikiem pracy w fabryce w Mediolanie. Jego wysoka wydajność nie daje mu jednak niczego poza nieprzychylnym stosunkiem kolegów. W ferworze pracy Lulu traci palec, co związkowcom daje asumpt do organizacji protestu i walki o lepsze warunki pracy. Lulu za podszeptem goszystowskich działaczy studenckich włącza się do historii, najpierw jako agitator, później jako uczestnik rozruchów, dzięki czemu traci pracę i w efekcie załamuje się. Ostatecznie wraca do pracy, gdzie jednak już tylko wegetuje na podrzędnym stanowisku.
Tytuł filmu nawiązuje do sceny proroczego snu, w którym ludzie pracy nie mogą po śmierci wejść do raju, gdyż drogę zagradza im mur.

Classe operaia va in paradiso

KONFORMISTA


Włochy lat 30. XX wieku. Cały kraj ogarniają idee faszyzmu. Marcello Clerici (Jean-Louis Trintignant), były student filozofii, żyje z piętnem zabójstwa, które przypadkowo popełnił mając 13 lat. Szukając rozgrzeszenia i akceptacji dostosowuje się do powszechnie obowiązujących norm społecznych. Pierwszym krokiem jest ślub z młodziutką i naiwną spadkobierczynią mieszczańskiej fortuny, Giulią (Stefania Sandrelli). Marcello chce stworzyć normalną rodzinę, której nie umieli mu dać jego rodzice: matka-nimfomanka i chory psychicznie ojciec. Satysfakcji i dowartościowania Marcello szuka również w pracy, zostając agentem tajnych służb. Otrzymuje od swoich przełożonych polecenie dotarcia do szanowanego profesora Luci Quadriego (Enzo Tarascio), który był jego wykładowcą podczas uniwersyteckich studiów. Quadri jest znanym działaczem antyfaszystowskim i mieszka teraz na emigracji w Paryżu. Misję "wystawienia" profesora zabójcom Marcello postanawia spełnić podczas swojej podróży poślubnej.

reżyseria: Bernardo Bertolucci
Conformista

MIŁOŚĆ I ANARCHIA


Zrealizowana przez Linę Wertmuller opowieść, w której krzyżują się ze sobą wątki obyczajowe i polityczne. Giancarlo Giannini otrzymał za role w tym filmie główną nagrodę na festiwalu w Cannes.
Salome jest prostytutką o anarchistycznych przekonaniach, pracującą w jednym z rzymskich domów publicznych. Pewnego dnia pojawia się u niej mężczyzna, którego przedstawia jako swojego kuzyna Antonia. W rzeczywistości jest to spiskowiec mający do wykonania w Rzymie poważne zadanie - zabicie Benito Mussoliniego. W rozerotyzowanej atmosferze domu schadzek oczekujący na nadejście dnia zamachu spiskowiec powoli zakochuje się w prostytutce. Ta, chcąc go oszczędzić, celowo nie budzi go w dniu planowanej akcji.

Film d'amore e d'anarchia

AY CARMELA


"Ay Carmela!”opowiada historie trupy teatralnej której główny element stanowi piękna Carmela (w tej roli Carmen Maura znana m.in. z „Kobieta na krawędzi załamania nerwowego” Pedro Almodovara). Akcja filmu rozgrywa sie w okresie hiszpańskiej wojny domowej 1936-1939.
Los tak nieszczęśliwie rzucił owa trupę, że w czasie próby przedostania się do w miarę bezpiecznej Walencji dostali się w ręce Falangi i włoskich faszystów walczących po stronie Franco. Wcześniej Carmela wraz ze swym towarzyszem Paulino występowała dla republikańskich wojsk i milicji robotniczych. Jednak gdy zaczął nadchodzić front postanowili oni udać się w bezpieczniejsze miejsce. Mieli niestety pecha i trafili do niewoli. Spod luf plutonu egzekucyjnego ratuje ich włoski porucznik-reżyser który namawia frankistów do ocalenia aktorów w zamian za ich udział w sztuce hołdującej katolickiej Hiszpanii i jej nowym władcom. Mimo oporów ze strony Carmeli, przyjmują oni tą rolę co w efekcie skończy się tragicznie.

Ay Carmela

GERMINAL


Opowieść zaczyna się od przybycia do małego miasteczka Montsou bezrobotnego maszynisty Stefana, który otrzymuje pracę w miejscowej kopalni. W miarę upływu czasu poznajemy codzienne życie górników i ich zwyczaje. Nie są to jednak nudne i monotonne opisy pewnej społeczności, lecz barwna i pulsująca życiem historia ludzi tkwiących w nędzy i niedostatku. Bieda i głód to nieodłączne elementy egzystencji pracowników kopalni le Voreux. Stefan, który posiada rozleglejszą wiedzę od swych towarzyszy i wrażliwość romantyka, doprowadza do buntu przeciwko wyzyskującym ich posiadaczom i organizuje strajk…
Tragiczna opowieść o narodzinach świadomości społecznej, o strajkach mających wymusić na właścicielach lepsze warunki pracy i płacy. Strajkują, więc nie mają za co żyć... Umierają z głodu jak muchy, inni giną w zamieszkach, łamistrajki są wyłapywani, na nich skupia się nienawiść głodnych. Wszyscy wypatrują w oddali obiecanej przez przywódców krainy sprawiedliwości.
Film na podstawie powieści Emila Zoli pod tym samym tytułem.

Germinal